Zoom เพื่อการคุมสอบ

 

การประยุกต์ใช้ Online Meeting ในการคุมสอบ Online นั้นช่วยเพิ่มโปร่งใสระหว่างอาจารย์และผู้สอบ โดยนักศึกษามีช่องทางในการติดต่ออาจารย์ในกรณีที่มีคำถาม หรือในกรณีที่อาจารย์ต้องการประกาศอย่างทั่วถึงในขณะสอบ  อาจารย์สามารถเช็คชื่อนักศึกษาผ่านการยืนยันตัวตนด้วยบัตรนักศึกษา  นอกจากนั้น Online Meeting ยังช่วยลดโอกาสการทุจริตในระหว่างสอบ  โดยให้อาจารย์เห็นผู้เรียนในขณะสอบว่ามีพฤิตกรรมอย่างไร แม้จะไม่สามารถป้องกันการทุจริตได้ทั้งหมดแต่ก็เป็นประโยชน์ในการทำให้ทุจริตได้ยากขึ้นได้

การใช้ Zoom Meeting กับการสอบ Online มีประเด็นที่สำคัญตามหัวข้อต่อไปนี้

Table of Contents

1. ก่อนสอบ – สร้างข้อตกลงและแนวปฏิบัติล่วงหน้ากับผู้สอบ

อาจารย์ควรตกลงกับนักศึกษา ให้เข้าใจตรงกันถึงแนวปฏิบัติและข้อตกลงต่างๆ ระหว่างการสอบ Online ได้แก่

  • การเตรียมตัว  –  เตรียมบัตรนักศึกษาในกรณีที่มีการเช็คชื่อ เตรียมเอกสาร และอุปกรณ์ที่สามารถใช้ในการสอบ เป็นต้น
  • การเตรียมพื้นที่สอบ – เช่น ไม่ควรมีเสียงดัง มีแสงสว่างที่เหมาะสมให้เห็นหน้านักศึกษาได้ชัดเจน ไม่มีสิ่งของวางระเกะระกะ
  • เครื่องมือสื่อสาร – กำหนดให้ชัดเจนว่าอนุญาตให้ใช้โทรศัพท์หรือเครื่องมือสื่อสารระหว่างสอบหรือไม่ หรือไม่ให้แตะต้องเครื่องมือสื่อสารใดๆ
  • กฏการใช้กล้องระหว่างสอบ – เช่น กำหนดให้ใบหน้านักศึกษาต้องปรากฏในกล้องตลอดเวลา ห้ามลุกจากที่นั่ง ห้ามเดินพัก ห้ามเข้าห้องน้ำ หรือไม่
  • การพูดคุยกับผู้คุมสอบทำอย่างไร – เช่น อนุญาติให้ใช้เฉพาะ Chat ในการติดต่อกับผู้คุมสอบ 

การเตรียมอุปกรณ์การสอบของนักศึกษา

  • เครื่องคอมพิวเตอร์ – ถ้าเป็นไปได้ควรใช้ Laptop หรือเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ  โทรศัพท์มีขนาดหน้าจอเล็กอาจทำข้อสอบได้ลำบาก และ tablet หากไม่มีฐานวางและแป้นพิมพ์ภายนอกอาจสอบได้มีสะดวกนัก มุมกล้องอาจจัดลำบากเพราะตำแหน่งของกล้องไม่ได้อยู่กลางหน้าจอ (หากใช้ tablet ในแนวนอน)
  •  กล้อง Webcam – จะเป็นกล้องที่ติดมากับคอมพิวเตอร์ก็ได้ แต่คุณภาพของกล้องควรจะดีพอ (ความละเอียดไม่ต่ำกว่า 640×480 Pixel) และพื้นที่สอบมีแสงสว่างมากพอให้เห็นหน้าผู้สอบได้อย่างชัดเจน
  •  อินเทอร์เน็ต – ผู้สอบควรแน่ใจว่าอินเทอร์เน็ตที่ใช้มีเสถียรภาพซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอันดับหนึ่ง หากใช้ Wifi ก็ควรแน่ใจว่าสัญญาณแรงพอ หากใช้สัญญาณเครือข่ายโทรศัพท์ ก็ควรแน่ใจว่าสัญญาณแรงพอ  ส่วนความเร็วในการเชื่อมต่อนั้นปัจจุบัน 4 Mbps ถือเป็นมารตฐานขั้นต่ำในตลาด ซึ่งหากสัญญาณเสถียรก็นับว่าเร็วพอ  

 

2. ก่อนสอบ – สร้าง Zoom Meeting และตั้งค่าความปลอดภัยให้เหมาะสม

การตั้งค่า Zoom Meeting ให้เหมาะสมกับการสอบจะต้องมีการปรับตัวเลือกที่สำคัญดังนี้

  • ปิดไมโครโฟน – ควรตั้งค่าให้ปิดไมโครโฟนผู้สอบเป็นค่าเริ่มต้น เพื่อป้องกันมิให้เสียงดังใดๆ เข้ามารบกวนห้องสอบ  
  • ปิด Chat – ตั้งค่าให้ผู้สอบคุยกับ Host ได้เท่านั้น และไม่สามารถคุยกันเองได้
  • ปิด Screen Sharing – ตั้งค่าให้แชร์หน้าจอได้เฉพาะ Host เท่านั้น
  • เปิดใช้ Waiting Room – ความสามารถนี้จะทำให้ผู้สอบต้องรอใน “ห้องรอ” ก่อนที่จะเข้าร่วมประชุม และ Host จะเป็นคนกดรับย้ายจากห้องรอมาในห้องประชุม มีประโยชน์ในกรณีที่ต้องการให้นักศึกษาทั้งหมดเข้าสอบในเวลาพร้อมเดียวกัน
  • ตั้งรหัสผ่าน – เพื่อให้แน่ใจว่าเฉพาะนักศึกษาเท่านั้นที่เข้าร่วมการประชุม และป้องกัน “Meeting bomb” ที่เกิดจากคนภายนอกสุ่มเลขประชุมมาพบ และเข้ามาก่อกวน 

วิธีการตั้งค่าขณะสร้างนัดหมาย

จากหน้าต่าง Schedule Meeting ในโปรม Zoom ให้กำหนดตัวเลือกดังนี้

วิธีการตั้งค่าเมื่อเริ่มประชุม

การปิด Chat ให้ผู้สอบคุยได้เฉพาะ Host

ปิด Screen Sharing 

การปิด Private Chat ใน Breakout Rooms

โปรแกรม Zoom รุ่นปัจจุบัน (กลางเดือน เม.ย. 63) ยังไม่สามารถบังคับปิด Private chat ในห้องย่อย หรือ breakout rooms ด้วยวิธีเดียวกับที่ทำในห้องประชุมหลัก วิธีการปิด Private Chat จะต้องเข้าไปตั้งค่าใน Settings ของผู้ใช้ โดยในหมวด Chat จะมีตัวเลือกปิด Private Chat โดยเมื่อปิดตัวเลือกดังกล่าวแล้ว ทุกการประชุมจะไม่สามารถใช้ Private Chat ได้ ทั้งในห้องหลักและใน Breakout rooms

การเข้าไปปิดค่าตัวเลือกนี้ ให้ไปที่หน้า Profile ของท่านบน website ของ Zoom.us ดังต่อไปนี้

 

3. วันสอบ – ชี้แจงข้อปฏิบัติระหว่างสอบ

เมื่อถึงเวลาที่นัดแนะกับผู้สอบและเปิดใช้งาน Zoom Meeting แล้ว อาจารย์ก็สามารถทักทาย, อธิบายข้อปฏิบัติและข้อสอบได้ ซึ่งมีคำแนะนำดังนี้

  • กันเวลาไว้เพื่อการชี้แจง – ควรกันเวลาอย่างน้อย 5-10 นาที ในการตรวจความเรียบร้อย ตลอดจนนัดแนะผู้สอบ ดังนั้นอาจแจ้งผู้สอบให้เข้ามาก่อนเวลา
  • Waiting Room – หากใช้ Waiting Room อาจารย์จะต้องเริ่ม Zoom Meeting ไว้ ไม่เช่นนั้นผู้สอบจะไม่สามารถเข้าห้องรอได้ (ความสามารถ Join before host จะใช้ไม่ได้)
  • แสดงข้อปฏิบัติ – แนะนำให้เขียนข้อปฏิบัติสำหรับผู้สอบ และแชร์หน้าจอให้ผู้สอบเห็นพร้อมๆ กัน ดังตัวอย่าง
  • ตั้ง Zoom Name – กำหนดรูปแบบการตั้ง Zoom Name ของผู้สอบเพื่อให้ง่ายในการจัดการ เช่น “รหัส ชื่อ-สกุล” เป็นต้น วิธีนี้จะช่วยให้ผู้คุมสอบสามารถกำหนด Breakout Room, ตรวจบัตรนักศึกษา และระบุตัวตนนักศึกษาเทียบกับรายการจากสำนักทะเบียนได้ง่ายขึ้น

 

4. เริ่มสอบ – มุมมอง Gallery View และใช้ Breakout Room ซอยห้องสอบ

เมื่อเริ่มต้นการสอบ ผู้คุมสอบก็จะเฝ้ามองผู้สอบผ่าน Zoom โดยมีแนวปฏิบัติดังนี้

4.1. ใช้ Gallery View

Zoom จะมีมุมมอง Video ของผู้เข้าร่วมสองแบบคือ (1) Speaker View ซึ่งจะแสดงภาพบุคคลที่กำลังพูด (2) Gallery View ซึ่งจะแสดงภาพของผู้ประชุมทั้งหมด โดย Gallery View จะเป็นรูปแบบการคุมสอบที่ดีกว่า 


ปุ่มเลือกระหว่าง Gallery view กับ Speaker view จะอยู่ด้านบนขวา 

หมายเหตุ: ท่านสามารถแสดงภาพผู้สอบได้สูงสุด 49 คน ต่อหน้า แต่คอมพิวเตอร์ของท่านต้องมีประสิทธิภาพเพียงพอ อ่านเพิ่มเติม

4.2. การใช้ Breakout Rooms

ในกรณีที่มีผู้สอบจำนวนมาก และต้องใช้ผู้คุมสอบหลายคน ท่านสามารถแบ่งผู้สอบออกเป็นห้องย่อยๆ โดยใช้ Breakout Rooms ซึ่งมีหลักการดังแสดงในภาพต่อไปนี้

Host สามารถสร้างห้องย่อย หรือ breakout rooms ได้ (สูงสุด 50 ห้อง) และสามารถสุ่มคนเข้าห้อง หรือจะกำหนดเองก็ได้ ซึ่งในบริบทของการสอบ Online มีลำดับขั้นตอนแนะนำดังต่อไปนี้

  1. กำหนดนโยบายการตั้ง Zoom Name – ควรให้นักศึกษาตั้งชื่อ Zoom Name ของตน ตามรูปแบบที่ตกลงไว้ เช่น “รหัส ชื่อ-สกุล”
  2. เลือกเองว่านักศึกษาคนใดอยู่ห้องใด – วิธีนี้น่าจะสอดคล้องกับรูปแบบการคุมสอบปกติ และจะช่วยให้จัดการได้ง่ายขึ้น เช่น หากมีการเช็คชื่อ ตรวจบัตรนักศึกษา ผู้คุมสอบก็สามารถระบุตัวผู้สอบตามใบรายชื่อได้โดยง่าย
  3. จำกัดสัดส่วนนักศึกษาต่อผู้คุมสอบ – สัดส่วนที่เหมาะสมนั้นขึ้นอยู่กับบริบทของการสอบ แต่โดยทั่วไปแล้ว จำนวนนักศึกษาต่อผู้คุมสอบ ไม่ควรเกิน 30:1
  4. กำหนด Co-host – หากมีการใช้ผู้คุมสอบหลายคน Host อาจต้องการกำหนดสิทธิ์การควบคุมการประชุมให้กับผู้คุมสอบ ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการมอบสิทธิ์ Co-host
  5. กำหนดผู้คุมสอบสำหรับแต่ละ breakout room – เพื่อให้ทำหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยในแต่ละห้องย่อย

การสร้าง Breakout Room

Host สร้าง Breakout Room โดยการกดปุ่ม Breakout Rooms ใน Toolbar 

การตั้งค่าที่สำคัญคือ

  • จำนวนห้อง – ปกติแล้วจะแบ่งตามจำนวนห้องสอบที่ต้องการ และอาจเผื่อไว้อีก 1 ห้องสำหรับการคุยกับนักศึกษาที่ต้องการคำปรึกษา
  • วิธีจัดคนเข้าห้อง – Zoom สามารถสุ่มคนเข้าห้อง หรือให้ host กำหนดเอง  ในกรณีของการสอบควรเลือกเอง จะได้ควบคุมได้ว่าใครอยู่ในห้องใด

การจัดการนักศึกษาในห้อง Breakout Room

เมื่อสร้างห้องแล้ว ก็จะสามารถเลือกได้ว่านักศึกษาคนใดอยู่ในห้องใด

การใช้งาน Breakout Room

เมื่อแบ่งห้องและจัดการรายชื่อนักศึกษาเรียบร้อยแล้วก็สามารถเริ่มใช้งาน Breakout Room ได้ทันที 

ในระหว่างการประชุมใน Breakout Rooms มีประเด็นที่ควรคำนึงดังนี้

  • Host จะสามารถย้ายตนเองเข้าออกจากห้องใดก็ได้  
  • ถ้านักศึกษาอยากย้ายห้อง ต้องขอให้ Host ทำให้ ไม่สามารถย้ายตนเองได้
  • ควรปิด Private Chat ใน Breakout Room เสมอ (ดูขั้นตอนที่ 2)

เมื่อเสร็จสิ้นการสอบ ก็สามารถปิด Breakout Room และให้นักศึกษากลับไปรวมกันในห้องหลักได้

5. บันทึกการสอบ – บันทึก Video ไว้เป็นหลักฐาน

การบันทึก Video การสอบมีประโยชน์คือ ช่วยให้มีหลักฐานในกรณีที่ต้องมีการพิสูจน์ย้อนหลัง เช่น การเข้าสอบ พฤติกรรมขณะสอบในกรณีที่สันนิฐานว่ามีการทุจริตเป็นต้น

วิธีการบันทึก Video

เลือกว่าจะบันทึกไว้บน Cloud หรือ บันทึกลงในคอมพิวเตอร์ของท่าน

การบันทึกไว้บน Cloud มีความสะดวกสะบายในแง่ของการแชร์  แต่อาจไม่ใช่สิ่งที่สำคัญสำหรับบันทึกการสอบ ในทางตรงกันข้าม บันทึกนี้อาจไม่เหมาะที่จะเผยแพร่ออกไป ดังนั้นการบันทึกลงในคอมพิวเตอร์อาจเหมาะสมกว่า 

การบันทึกลงในคอมพิวเตอร์

สิ่งที่ปรากฏบนหน้าจะจะถูกบันทึกให้ทันที ดังนั้นควรเฝ้ามองนักศึกษาโดยใช้ Gallery View (ไม่ใช่ Speaker View) เพื่อให้เห็นหน้าผู้สอบทุกคนพร้อมๆ กัน

Host สามารถตั้งชื่อไฟล์วิดิโอ และ folder ที่จะบันทึกไฟล์ไว้หลังจากที่จบการประชุมแล้ว 

การบันทึกบน Cloud

หลักการทำงานจะคล้ายกัน แต่ Zoom จะไม่บันทึก Gallery View เป็นค่าเริ่มต้น ซึ่งแปลว่า Host ต้องเข้าไปตั้งค่านี้เอง จากหน้า Profile ของตนบน https://zoom.us ดังนี้

  • ในหน้า Profile เลือกเมนู Settings
  • เลือกหัวข้อ Recording
  • ทำเครื่องหมายเปิดใช้ “Record gallery view with shared screen”

 

6. เช็คชื่อ – ตรวจบัตรนักศึกษา ขอดูพื้นที่รอบๆ ห้องสอบ

หากวิชาสอบ เห็นว่าการเช็คชื่อ และการตรวจสภาพห้องสอบเป็นสิ่งจำเป็น ก็ควรต้องสร้างข้อปฏิบัติและแจ้งให้นักศึกษาทราบล่วงหน้า เพื่อจะได้เข้าใจตรงกันว่าขั้นตอนนี้จะดำเนินการอย่างไร

การเช็คชื่อและตรวจบัตรนักศึกษา

  • ผู้คุมสอบทักผู้สอบที่ต้องการเช็คชื่อไปทาง chat
  • นักศึกษาแสดงบัตรนักศึกษาผ่านทางกล้อง Webcam
  • ผู้คุมสอบบันทึกชื่อผู้เข้าสอบ

การตรวจสอบพื้นที่โดยรอบ

  • หลังจากแสดงบัตรนักศึกษาผู้คุมสอบขอให้ผู้สอบหมุนเครื่องคอมพิวเตอร์ หรือกล้อง webcam ไปรอบๆ
  • ผู้คุมสอบสังเกตพื้นที่สอบ แจ้งนักศึกษาหาพบเห็นสิ่งที่ไม่เหมาะสม และบันทึกผลการตรวจ

นักศึกษาที่ไม่มีกล้อง Webcam

  • หากคอมพิวเตอร์ของนักศึกษาไม่มีกล้อง และนักศึกษาไม่สามารถจัดหากล้อง webcam ภายนอกได้  อีกทางเลือกหนึ่งคือการใช้โทรศัพท์ Smartphone เชื่อมต่อ Zoom Meeting และใช้กล้องของโทรศัพท์แทน
  • หากใช้โทรศัพท์เข้าใช้ Zoom ควรแนะนำให้มีขาตั้งโทรศัพท์เพื่อให้เห็นหน้าผู้สอบ และเสียบสายชาร์ทไฟไว้เสมอ

7. ถาม/ตอบ – นศ. ถามทาง Chat, ใช้ Breakout Room

การถามคำถามโดยผู้สอบ เป็นกิจกรรมที่ผู้สอบควรมีช่องทางทำได้ Zoom จึงเข้ามาตอบความต้องการนี้ได้เป็นอย่างดี โดยมีแนววิธีปฏิบัติดังนี้

  • ถามผ่าน Chat – เนื่องจากผู้สอบ Chat คุยกับ Host ได้ (การ Chat กับผู้อื่นต้องถูกปิดไว้) ดังนั้นอาจารย์ควรเฝ้าดูคำถามเหล่านี้ 
  • ตอบผ่าน Chat – อาจารย์สามารถตอบคำถามของผู้สอบได้ผ่านทางช่อง Chat เหมือนกัน โดยจะตอบรายคน หรือจะประกาศให้ทุกคนทราบก็ได้
  • ตอบผ่านการประกาศ – หากมีกรณีที่อาจาต้องการประกาศให้นักศึกษาทราบด้วยเสียงพูด อาจารย์ก็สามารถพูดผ่านทาง Zoom ได้ทันที 
  • ตอบผ่าน Breakout Room – หากคำถามจำเป็นต้องสนทนาหรืออธิบายด้วยการพูดคุย อาจารย์สามารถสร้าง Breakout Room และดึงผู้สอบคนนั้นเข้าห้องนี้แล้วสนทนากันได้ เมื่อเสร็จสิ้นก็ย้ายผู้สอบนั้นกลับไปห้องเดิม

8. หมดเวลา – ประกาศหมดเวลา ยุติการสอบ แสดงความคิดเห็น

เมื่อเสร็จสิ้นการสอบ อาจารย์สามารถใช้ Zoom ในการยุติการสอบได้ โดยอาจทำตามแนวทางนี้

  • เตือนหมดเวลา – ประกาศผ่านทาง Zoom ล่วงหน้าก่อนหมดเวลาให้นักศึกษารู้ตัวว่าเวลาใกล้จะหมดแล้ว
  • แจ้งยุติการสอบ – เมื่อหมดเวลา และปิดระบบสอบแล้ว อาจารย์ก็สามารถแจ้งข้อปฏิบัติหลังสอบ หรือแจ้งข้อมูลข่าวสารอื่นๆ ให้นักศึกษา
  • ส่งแบบประเมินความพอใจ – อาจารย์สามารถส่งแบบประเมินความพอใจเกี่ยวกับกระบวนการสอบ Online เพื่อรับฟังจากนักศึกษาว่าประสบการณ์ที่ได้รับเป็นอย่างไร มีอะไรควรแก้ไขบ้าง